Nhà xưởng thực phẩm là khu vực có yêu cầu vệ sinh chặt chẽ hơn nhiều so với nhà xưởng thông thường. Ngoài bụi, rác, dầu mỡ, nước đọng hay vết bẩn trên sàn, doanh nghiệp còn phải chú ý đến nguy cơ nhiễm bẩn chéo, khu vực tiếp xúc với nguyên liệu, khu chế biến, khu đóng gói, kho nguyên liệu, kho thành phẩm, cống rãnh, khu rửa tay và khu phụ trợ.
Vì vậy, quy trình vệ sinh nhà xưởng thực phẩm cần được xây dựng rõ ràng theo từng khu vực, từng bước thực hiện và từng nhóm dụng cụ sử dụng. Một quy trình tốt không chỉ giúp khu sản xuất sạch gọn hơn, mà còn hỗ trợ doanh nghiệp kiểm soát rủi ro vệ sinh trong quá trình vận hành.
Bài viết dưới đây là mẫu quy trình tham khảo, phù hợp để doanh nghiệp dùng làm cơ sở xây dựng checklist nội bộ hoặc trao đổi với đơn vị vệ sinh bên ngoài. Tùy ngành hàng, tiêu chuẩn quản lý và quy định riêng của từng nhà máy, doanh nghiệp nên điều chỉnh lại cho phù hợp.
Nhà xưởng thực phẩm có gì khác so với nhà xưởng thông thường?
Nhà xưởng thông thường thường tập trung vào việc làm sạch bụi, rác, dầu mỡ, vết bẩn trên sàn, mạng nhện trần cao, vách, cửa, máy móc bề mặt và khu phụ trợ. Với nhà xưởng thực phẩm, yêu cầu vệ sinh thường chặt chẽ hơn vì khu vực sản xuất có liên quan đến nguyên liệu, bán thành phẩm, thành phẩm, dụng cụ chế biến, bao bì và các bề mặt có thể ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm.
Một số điểm khác biệt thường gặp gồm:
- Yêu cầu phân vùng rõ hơn: khu tiếp nhận nguyên liệu, khu sơ chế, khu chế biến, khu đóng gói, kho nguyên liệu, kho thành phẩm và khu phụ trợ cần được kiểm soát riêng.
- Nguy cơ nhiễm bẩn chéo cao hơn: bụi, nước bẩn, dụng cụ dùng sai khu vực, rác thải hoặc thao tác vệ sinh không đúng có thể làm ảnh hưởng đến khu sạch hơn.
- Hóa chất và dụng cụ cần kiểm soát kỹ: không nên dùng tùy tiện một loại hóa chất hoặc một bộ dụng cụ cho mọi khu vực.
- Yêu cầu ghi nhận rõ ràng hơn: nhiều nhà máy cần checklist, lịch vệ sinh, người phụ trách và ghi chú sau khi hoàn thành.
- Phải phối hợp với bộ phận quản lý chất lượng: đặc biệt ở khu chế biến, khu đóng gói, khu tiếp xúc với nguyên liệu hoặc bề mặt nhạy cảm.
Vì vậy, không nên áp dụng máy móc quy trình vệ sinh nhà xưởng thông thường cho khu sản xuất thực phẩm. Mỗi khu vực cần có cách làm, dụng cụ và mức độ kiểm soát riêng.
Vì sao quy trình vệ sinh nhà xưởng thực phẩm cần chặt chẽ hơn?
Trong nhà xưởng thực phẩm, vệ sinh không chỉ là làm cho khu vực nhìn sạch hơn. Mục tiêu quan trọng hơn là giảm rủi ro bụi bẩn, rác, nước đọng, cặn bám, dầu mỡ, mùi, côn trùng, dụng cụ bẩn hoặc thao tác sai ảnh hưởng đến khu sản xuất.
Doanh nghiệp nên xây dựng quy trình vệ sinh rõ ràng vì các lý do sau:
- Giúp công việc được thực hiện thống nhất: mỗi ca, mỗi đội hoặc mỗi đơn vị vệ sinh đều làm theo cùng một checklist.
- Hạn chế bỏ sót khu vực: đặc biệt là cống rãnh, chân tường, gầm kệ, khu rửa tay, khu thay đồ, kho nguyên liệu, khu tập kết rác.
- Giảm rủi ro nhiễm bẩn chéo: tránh dùng chung dụng cụ giữa khu bẩn và khu sạch hơn.
- Dễ kiểm tra sau vệ sinh: người phụ trách có căn cứ để nghiệm thu, ghi nhận và yêu cầu xử lý thêm nếu cần.
- Hỗ trợ kiểm soát nội bộ: phù hợp với các doanh nghiệp đang áp dụng 5S, quy trình chất lượng, quy định an toàn thực phẩm hoặc checklist vận hành riêng.
Với khu thực phẩm, doanh nghiệp nên xem quy trình vệ sinh là một phần của hệ thống quản lý vận hành, không chỉ là công việc dọn dẹp sau ca sản xuất.
Các nguyên tắc quan trọng khi vệ sinh nhà xưởng thực phẩm

Trước khi xây dựng các bước cụ thể, doanh nghiệp cần thống nhất một số nguyên tắc cơ bản. Những nguyên tắc này giúp việc vệ sinh có trật tự, hạn chế lây nhiễm bẩn và dễ kiểm soát hơn.
Làm sạch theo thứ tự hợp lý
Thông thường, nên vệ sinh theo nguyên tắc từ trên xuống dưới, từ trong ra ngoài và từ khu sạch hơn sang khu bẩn hơn nếu quy trình nội bộ yêu cầu. Việc làm sàn trước khi xử lý trần, vách hoặc khu vực cao có thể khiến bụi rơi xuống sàn và phải làm lại.
Ở khu thực phẩm, thứ tự làm sạch cần được thống nhất trước để tránh đưa bụi bẩn, nước bẩn hoặc dụng cụ bẩn từ khu phụ trợ vào khu chế biến, khu đóng gói hoặc khu vực yêu cầu sạch hơn.
Phân vùng khu vực sạch, khu vực bẩn
Phân vùng là nguyên tắc quan trọng trong nhà xưởng thực phẩm. Khu tiếp nhận nguyên liệu, khu sơ chế, khu chế biến, khu đóng gói, kho thành phẩm, toilet, nhà ăn, khu rác và khu phụ trợ không nên dùng chung dụng cụ vệ sinh nếu doanh nghiệp có quy định riêng.
Có thể phân biệt bằng màu dụng cụ, nhãn dán, vị trí lưu trữ hoặc bảng hướng dẫn. Ví dụ: cây lau khu toilet không dùng cho khu chế biến; dụng cụ khu rác không dùng cho kho nguyên liệu; khăn lau bề mặt tiếp xúc cần quản lý riêng theo quy định nội bộ.
Tránh nhiễm bẩn chéo trong quá trình vệ sinh
Nhiễm bẩn chéo có thể xảy ra khi nhân sự, dụng cụ, nước bẩn, rác hoặc hóa chất đi từ khu bẩn sang khu sạch hơn. Vì vậy, khi vệ sinh cần kiểm soát hướng di chuyển, vị trí đặt dụng cụ, thùng rác, dây nước, máy móc và đường thoát nước.
Không nên kéo dụng cụ từ toilet, khu rác, khu phụ trợ vào khu sản xuất nếu chưa được làm sạch hoặc chưa đúng quy định. Với khu thực phẩm, thói quen nhỏ nhưng sai cách có thể tạo ra rủi ro lớn.
Sử dụng hóa chất, dụng cụ đúng khu vực
Hóa chất vệ sinh trong nhà xưởng thực phẩm cần được lựa chọn theo bề mặt, mức độ bẩn, khu vực sử dụng và quy định nội bộ của doanh nghiệp. Không nên tự ý dùng hóa chất tẩy mạnh, hóa chất có mùi nồng hoặc dung dịch không rõ nguồn gốc trong khu chế biến, khu đóng gói hoặc gần nguyên liệu.
Dụng cụ cũng cần phù hợp: cây lau, bàn chải, khăn, xô, máy chà sàn, máy hút nước, biển cảnh báo và dụng cụ thu gom rác nên được phân loại theo từng khu vực.
Ghi nhận và kiểm tra sau khi vệ sinh
Sau khi vệ sinh, cần có người kiểm tra lại theo checklist. Việc ghi nhận giúp doanh nghiệp biết khu vực nào đã hoàn thành, khu vực nào cần xử lý thêm, có phát sinh gì bất thường và ai là người phụ trách.
Với nhà xưởng thực phẩm, checklist sau vệ sinh nên được lưu lại theo ngày, ca hoặc khu vực nếu doanh nghiệp có yêu cầu quản lý nội bộ.
Các khu vực cần vệ sinh trong nhà xưởng thực phẩm

Nhà xưởng thực phẩm thường được chia thành nhiều khu vực. Mỗi khu vực có đặc điểm bẩn khác nhau nên không nên vệ sinh theo một cách giống nhau.
Khu tiếp nhận nguyên liệu
Đây là khu vực dễ phát sinh bụi, bao bì, pallet, thùng carton, rác đóng gói, nước đọng hoặc chất bẩn từ bên ngoài đưa vào. Cần vệ sinh sàn, lối đi, khu cân hàng, khu kiểm tra nguyên liệu, khu tập kết tạm và thùng rác.
Nếu khu tiếp nhận gần cửa ra vào, cần chú ý bụi, côn trùng, bùn đất hoặc rác từ xe vận chuyển. Lối đi phải thông thoáng, không để thùng hàng, dây buộc, bao bì hoặc pallet chắn đường.
Khu sơ chế, chế biến, đóng gói
Đây là nhóm khu vực cần kiểm soát kỹ hơn vì liên quan trực tiếp đến quá trình sản xuất. Cần vệ sinh sàn, tường, bàn thao tác, khu vực quanh máy, bề mặt ngoài thiết bị, thùng rác, cống thoát nước, khu rửa tay và lối đi nội bộ.
Khi vệ sinh khu này, không tự ý tháo lắp thiết bị, không phun nước vào bảng điện, bảng điều khiển, cảm biến hoặc vị trí kỹ thuật nếu chưa được người phụ trách nhà máy hướng dẫn.
Kho nguyên liệu và kho thành phẩm
Kho cần được giữ khô, gọn, thông thoáng và hạn chế rác tồn đọng. Các khu vực cần kiểm tra gồm sàn, chân kệ, gầm kệ, góc tường, lối đi, cửa kho, khu pallet, khu bao bì và điểm tập kết tạm.
Không nên để nước đọng trong kho. Khi vệ sinh cần chú ý không làm ảnh hưởng đến hàng hóa, nhãn mác, bao bì hoặc điều kiện bảo quản của từng loại sản phẩm.
Sàn, tường, cống rãnh, khu rửa tay
Sàn nhà xưởng thực phẩm có thể bám nước, dầu mỡ, vụn nguyên liệu, bụi, vết bánh xe, cặn bẩn hoặc mùi. Tường, chân tường, khe góc, cống rãnh và khu rửa tay cũng là những vị trí dễ bẩn nhưng hay bị bỏ sót.
Cống rãnh cần được làm sạch theo lịch, tránh rác, cặn bẩn, mùi hoặc tắc nghẽn. Khu rửa tay cần kiểm tra lavabo, vòi nước, xà phòng, khăn giấy hoặc thùng rác nếu nhà máy có quy định.
Toilet, nhà ăn, khu thay đồ và khu phụ trợ
Dù không trực tiếp nằm trong khu chế biến, toilet, nhà ăn, khu thay đồ, văn phòng xưởng, khu để rác và khu phụ trợ vẫn ảnh hưởng đến tổng thể vệ sinh nhà máy. Những khu vực này cần được vệ sinh riêng, dùng dụng cụ riêng và không lẫn với khu sản xuất.
Đặc biệt, toilet và khu rác nên được kiểm tra thường xuyên để tránh mùi, rác tràn, nước đọng hoặc phát sinh côn trùng.
Quy trình vệ sinh nhà xưởng thực phẩm tham khảo
Dưới đây là mẫu quy trình vệ sinh nhà xưởng thực phẩm có thể dùng để tham khảo. Doanh nghiệp nên điều chỉnh theo mặt bằng thực tế, ngành hàng, quy định nội bộ, yêu cầu của bộ phận chất lượng và mức độ hoạt động của nhà máy.

Bước 1: Khảo sát và phân vùng khu vực cần vệ sinh
Trước khi vệ sinh, cần khảo sát toàn bộ khu vực để xác định phạm vi, mức độ bẩn, loại sàn, vị trí máy móc, khu vực có nguyên liệu, kho, khu đóng gói, khu phụ trợ, nguồn điện, nguồn nước và các điểm cần che chắn.
Cần làm rõ khu vực nào được vệ sinh bằng nước, khu vực nào chỉ được lau khô hoặc lau ẩm, khu vực nào cấm phun nước, khu vực nào cần có người phụ trách nhà máy giám sát.
Bước 2: Chuẩn bị nhân sự, dụng cụ, hóa chất và biển cảnh báo
Sau khi phân vùng, cần chuẩn bị đủ nhân sự, dụng cụ và hóa chất phù hợp. Dụng cụ nên được tách theo khu vực để hạn chế nhiễm bẩn chéo.
- Chuẩn bị cây lau, khăn, bàn chải, xô, gạt nước, máy hút nước, máy chà sàn nếu được phép sử dụng.
- Chuẩn bị thùng rác, túi rác, dụng cụ thu gom chất bẩn thô.
- Chuẩn bị biển cảnh báo sàn ướt, dây khoanh vùng, găng tay, ủng, khẩu trang, đồ bảo hộ phù hợp.
- Kiểm tra hóa chất, liều lượng, khu vực được phép dùng và hướng dẫn của doanh nghiệp.
- Thống nhất người phụ trách kiểm tra sau khi vệ sinh.
Bước 3: Thu gom rác, loại bỏ chất bẩn thô
Trước khi lau rửa hoặc dùng máy, cần thu gom rác, bao bì, vụn nguyên liệu, dây buộc, thùng carton, vật cản, pallet hỏng hoặc chất bẩn thô trên sàn. Đây là bước quan trọng để tránh làm rác bết xuống sàn hoặc cuốn vào máy móc vệ sinh.
Rác cần được đưa về đúng điểm tập kết. Không kéo rác từ khu bẩn qua khu sạch hơn nếu doanh nghiệp có quy định về hướng di chuyển riêng.
Bước 4: Làm sạch sàn, tường, bàn thao tác và bề mặt tiếp xúc
Sau khi thu gom rác, tiến hành làm sạch sàn, tường, chân tường, bàn thao tác, khu rửa tay, khu quanh máy và các bề mặt trong phạm vi được phép. Với khu thực phẩm, cần đặc biệt chú ý loại dụng cụ và hóa chất sử dụng cho từng khu.
- Sàn cần được quét, hút bụi hoặc thu gom cặn trước khi lau rửa.
- Vết dầu mỡ, nước đọng, cặn nguyên liệu cần xử lý theo hướng dẫn phù hợp.
- Bàn thao tác và bề mặt tiếp xúc chỉ nên vệ sinh theo quy định nội bộ của nhà máy.
- Không dùng khăn, bàn chải hoặc cây lau của khu toilet cho khu chế biến.
- Sau khi làm sạch, cần kiểm tra lại góc tường, chân máy, khu cống rãnh và khu gầm kệ.
Bước 5: Vệ sinh thiết bị, dụng cụ trong phạm vi được phép
Máy móc, thiết bị và dụng cụ sản xuất là khu vực nhạy cảm. Đơn vị vệ sinh hoặc nhân sự phụ trách chỉ nên làm trong phạm vi được doanh nghiệp cho phép. Không tự ý tháo lắp, mở nắp máy, phun nước hoặc dùng hóa chất lên thiết bị nếu chưa có hướng dẫn.
Các phần thường có thể vệ sinh gồm bề mặt ngoài thiết bị, khu vực quanh chân máy, sàn quanh máy, vỏ ngoài, tay nắm hoặc khu vực bụi bám nhẹ. Với các bộ phận tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm, doanh nghiệp cần có quy trình riêng do bộ phận phụ trách chất lượng hoặc kỹ thuật hướng dẫn.
Bước 6: Làm sạch khu phụ trợ, toilet, nhà ăn, khu thay đồ
Khu phụ trợ cần được vệ sinh riêng, dùng dụng cụ riêng và kiểm tra theo checklist riêng. Toilet, nhà ăn, khu thay đồ, khu rác, văn phòng xưởng và hành lang không nên làm chung dụng cụ với khu chế biến.
Các hạng mục cần chú ý gồm sàn, lavabo, gương, bồn cầu, thùng rác, khu rửa tay, bàn ghế nhà ăn, khu để giày dép, tủ đồ cá nhân, khu tập kết rác và lối đi chung.
Bước 7: Kiểm tra lại, ghi nhận checklist và bàn giao
Sau khi vệ sinh, cần kiểm tra lại từng khu vực theo checklist. Người kiểm tra nên ghi nhận khu vực đã đạt, khu vực cần xử lý thêm, khu vực chưa thể vệ sinh do vướng hàng hóa, máy móc hoặc giới hạn vận hành.
Nếu nhà máy có yêu cầu lưu hồ sơ, checklist nên ghi rõ ngày giờ, khu vực, người thực hiện, người kiểm tra và ghi chú phát sinh. Đây là cách giúp doanh nghiệp kiểm soát vệ sinh tốt hơn qua từng ca hoặc từng đợt vệ sinh.
Checklist vệ sinh nhà xưởng thực phẩm theo khu vực

Checklist dưới đây là mẫu tham khảo. Doanh nghiệp nên điều chỉnh theo mặt bằng, ngành hàng, tiêu chuẩn nội bộ và yêu cầu quản lý thực tế.
| Khu vực | Hạng mục cần kiểm tra | Ghi chú |
|---|---|---|
| Khu tiếp nhận nguyên liệu | Sàn, lối đi, bao bì, pallet, rác, khu cân, khu tập kết tạm | Kiểm tra rác, bụi, nước đọng, vật cản |
| Khu sơ chế | Sàn, bàn thao tác, khu rửa, cống rãnh, thùng rác, khu quanh máy | Dụng cụ nên tách riêng theo khu vực |
| Khu chế biến | Sàn, tường, chân máy, bề mặt ngoài thiết bị, lối đi, khu rửa tay | Không tự ý tác động vào thiết bị |
| Khu đóng gói | Sàn, bàn, bao bì, thùng rác, khu vực quanh dây chuyền, lối đi | Tránh bụi, rác và vật lạ |
| Kho nguyên liệu | Sàn, chân kệ, gầm kệ, lối đi, cửa kho, khu pallet | Hạn chế nước đọng và rác tồn |
| Kho thành phẩm | Sàn, lối đi, kệ hàng, khu xuất hàng, cửa kho | Không ảnh hưởng bao bì, nhãn mác, hàng hóa |
| Cống rãnh, thoát nước | Rác, cặn bẩn, mùi, tắc nghẽn, nước đọng | Làm theo lịch và quy định nội bộ |
| Toilet, nhà ăn, khu thay đồ | Sàn, thùng rác, lavabo, bàn ghế, tủ đồ, khu rửa tay | Dùng dụng cụ riêng, không lẫn khu sản xuất |
| Khu tập kết rác | Rác tràn, mùi, nước rỉ, thùng chứa, lối di chuyển | Cần kiểm tra thường xuyên |
Lưu ý khi chọn hóa chất và dụng cụ vệ sinh trong khu thực phẩm
Hóa chất và dụng cụ là yếu tố cần kiểm soát kỹ khi vệ sinh nhà xưởng thực phẩm. Việc chọn sai sản phẩm, dùng sai nồng độ hoặc dùng chung dụng cụ giữa các khu vực có thể làm tăng rủi ro nhiễm bẩn.
- Không tự ý dùng hóa chất mạnh: đặc biệt ở khu chế biến, khu đóng gói, kho nguyên liệu hoặc gần bề mặt tiếp xúc với thực phẩm.
- Tuân thủ hướng dẫn nội bộ: loại hóa chất, nồng độ, thời gian tiếp xúc và cách xả lại cần theo quy định của doanh nghiệp.
- Dụng cụ nên phân vùng: cây lau, khăn, bàn chải, xô, gạt nước nên tách riêng cho khu sản xuất, toilet, nhà ăn, khu rác.
- Không để hóa chất lẫn với nguyên liệu: khu lưu trữ hóa chất cần có vị trí riêng, nhãn rõ ràng và người phụ trách.
- Kiểm tra bề mặt trước khi dùng: sàn epoxy, inox, nhựa, kính, cao su, gạch hoặc bê tông có thể phản ứng khác nhau với từng loại hóa chất.
- Không trộn hóa chất tùy tiện: việc trộn sai có thể gây mùi khó chịu, phản ứng nguy hiểm hoặc làm hỏng bề mặt.
Với nhà xưởng thực phẩm, nguyên tắc an toàn là chỉ dùng hóa chất, dụng cụ và phương pháp đã được người phụ trách nhà máy xác nhận. Không nên làm theo kinh nghiệm chung nếu khu vực đó có quy định riêng.
HACCP, GMP, ATTP trong vệ sinh nhà xưởng thực phẩm nên hiểu thế nào?
Khi tìm hiểu về vệ sinh nhà xưởng thực phẩm, nhiều doanh nghiệp thường gặp các khái niệm như HACCP, GMP hoặc ATTP. Đây là những khái niệm liên quan đến kiểm soát an toàn thực phẩm, điều kiện sản xuất, quản lý nguy cơ và thực hành vệ sinh trong quá trình vận hành.
Tuy nhiên, không nên hiểu rằng chỉ cần vệ sinh sạch là mặc nhiên “đạt chuẩn” HACCP, GMP hoặc ATTP. Mỗi nhà máy sẽ có hệ thống tài liệu, quy trình, tiêu chí kiểm tra, trách nhiệm nhân sự và yêu cầu hồ sơ riêng. Công việc vệ sinh chỉ là một phần trong tổng thể quản lý an toàn thực phẩm.
Khi thuê đơn vị vệ sinh bên ngoài, doanh nghiệp nên:
- Cung cấp khu vực được phép vệ sinh và khu vực hạn chế.
- Thống nhất hóa chất, dụng cụ, thời gian làm và phạm vi công việc.
- Yêu cầu nhân sự vệ sinh tuân thủ quy định ra vào, bảo hộ, hướng di chuyển và khu vực cấm.
- Có người phụ trách nhà máy giám sát ở các khu vực nhạy cảm.
- Ghi nhận checklist, biên bản hoặc hình ảnh nếu doanh nghiệp cần lưu hồ sơ.
Lưu ý: Nội dung trong bài chỉ mang tính tham khảo về vệ sinh nhà xưởng thực phẩm. Với các tiêu chuẩn, chứng nhận hoặc quy định kiểm soát chất lượng cụ thể, doanh nghiệp cần áp dụng theo tài liệu nội bộ và hướng dẫn của bộ phận chuyên trách.
Những lỗi cần tránh khi vệ sinh nhà xưởng thực phẩm
Một số lỗi nhỏ trong quá trình vệ sinh có thể làm giảm hiệu quả làm sạch hoặc tạo rủi ro cho khu sản xuất. Doanh nghiệp nên lưu ý các lỗi thường gặp dưới đây.
- Dùng chung dụng cụ cho nhiều khu vực: đặc biệt là dùng dụng cụ toilet, khu rác cho khu sản xuất hoặc kho.
- Không phân vùng trước khi làm: khiến nhân sự di chuyển lẫn lộn giữa khu bẩn và khu sạch hơn.
- Phun nước gần tủ điện, máy móc, bảng điều khiển: có thể gây rủi ro cho thiết bị và an toàn vận hành.
- Dùng hóa chất không được phê duyệt: dễ gây mùi, tồn dư, hỏng bề mặt hoặc không phù hợp với khu thực phẩm.
- Bỏ sót cống rãnh, chân tường, gầm kệ: đây là các vị trí dễ tồn rác, cặn bẩn, mùi hoặc côn trùng.
- Không kiểm tra sau vệ sinh: làm xong nhưng không có checklist, không rõ khu vực nào đạt hoặc cần làm lại.
- Không bố trí thời gian phù hợp: vệ sinh khi khu sản xuất đang hoạt động có thể ảnh hưởng đến công nhân, nguyên liệu, thiết bị hoặc dây chuyền.
- Chỉ chú ý khu sản xuất mà bỏ qua khu phụ trợ: toilet, nhà ăn, khu thay đồ, khu rác cũng ảnh hưởng đến tổng thể vệ sinh nhà máy.
Quy trình vệ sinh nhà xưởng thực phẩm khác gì với nhà xưởng thường?
Về cơ bản, nhà xưởng thực phẩm vẫn cần các bước như khảo sát, chuẩn bị dụng cụ, thu gom rác, làm sạch sàn, vách, khu phụ trợ và nghiệm thu. Tuy nhiên, điểm khác biệt nằm ở mức độ phân vùng, kiểm soát dụng cụ, lựa chọn hóa chất, ghi nhận checklist và yêu cầu tránh nhiễm bẩn chéo.
Với nhà xưởng thường, trọng tâm có thể là làm sạch bụi, dầu mỡ, mạng nhện, sàn, vách, máy móc bề mặt và khu phụ trợ. Với nhà xưởng thực phẩm, doanh nghiệp cần chú ý thêm khu tiếp xúc với nguyên liệu, khu chế biến, kho nguyên liệu, kho thành phẩm, cống rãnh, khu rửa tay và quy định vệ sinh cá nhân.
Nếu doanh nghiệp cần xem quy trình tổng quát cho nhiều loại nhà xưởng, có thể tham khảo thêm quy trình vệ sinh nhà xưởng.
Khi nào nên thuê đơn vị vệ sinh nhà xưởng?
Doanh nghiệp có thể tự duy trì vệ sinh hằng ngày ở các khu vực đơn giản như lối đi, văn phòng xưởng, toilet, nhà ăn hoặc khu rác. Tuy nhiên, với các hạng mục cần máy móc, nhân sự nhiều, làm ngoài giờ hoặc xử lý diện tích lớn, nên cân nhắc thuê đơn vị vệ sinh có kinh nghiệm.
Nên thuê đơn vị vệ sinh nhà xưởng khi:
- Cần tổng vệ sinh khu sản xuất, kho, sàn, tường, khu phụ trợ theo đợt.
- Sàn bám dầu mỡ, vết bánh xe, cặn bẩn hoặc nước đọng khó xử lý bằng lau dọn thông thường.
- Cần làm sạch sau xây dựng, sửa chữa, cải tạo hoặc trước khi đưa nhà xưởng vào hoạt động.
- Cần vệ sinh ngoài giờ để hạn chế ảnh hưởng sản xuất.
- Không đủ nhân sự, máy chà sàn, máy hút nước, dụng cụ phân vùng hoặc thiết bị cảnh báo.
- Cần bóc tách hạng mục, khảo sát hiện trạng và có checklist bàn giao rõ ràng.
Nếu doanh nghiệp cần khảo sát hiện trạng và tư vấn phương án phù hợp, có thể tham khảo dịch vụ vệ sinh nhà xưởng tại Hà Nội của Vệ Sinh Nhà Hà Nội.
Câu hỏi thường gặp về quy trình vệ sinh nhà xưởng thực phẩm
Quy trình vệ sinh nhà xưởng thực phẩm có giống nhà xưởng thông thường không?
Không hoàn toàn giống. Nhà xưởng thực phẩm cần chú ý nhiều hơn đến phân vùng, dụng cụ riêng, hóa chất phù hợp, khu chế biến, kho nguyên liệu, cống rãnh, khu rửa tay và nguy cơ nhiễm bẩn chéo.
Có nên dùng chung dụng cụ vệ sinh cho toàn bộ nhà xưởng không?
Không nên. Dụng cụ nên được phân theo khu vực như khu sản xuất, toilet, nhà ăn, khu rác, kho và khu phụ trợ. Cách làm này giúp hạn chế lây nhiễm bẩn giữa các khu vực.
Vệ sinh nhà xưởng thực phẩm có bắt buộc dùng hóa chất chuyên dụng không?
Tùy khu vực và quy định nội bộ của từng doanh nghiệp. Hóa chất cần phù hợp với bề mặt, mức độ bẩn và khu vực sử dụng. Không nên tự ý dùng hóa chất chưa được nhà máy phê duyệt.
Có cần checklist sau khi vệ sinh không?
Nên có. Checklist giúp kiểm tra khu vực đã vệ sinh, người thực hiện, người kiểm tra, thời gian hoàn thành và các điểm cần xử lý thêm.
Nhà xưởng thực phẩm có nên vệ sinh ngoài giờ sản xuất không?
Nhiều hạng mục nên làm ngoài giờ hoặc thời điểm ít ảnh hưởng đến sản xuất, nhất là khi cần vệ sinh sàn diện rộng, khu chế biến, khu đóng gói, cống rãnh hoặc khu vực gần máy móc.
Vệ sinh sạch có đồng nghĩa với đạt HACCP, GMP hoặc ATTP không?
Không. Vệ sinh là một phần trong hệ thống quản lý an toàn thực phẩm. Việc đạt tiêu chuẩn hay chứng nhận còn phụ thuộc vào tài liệu, quy trình nội bộ, kiểm soát chất lượng, đào tạo nhân sự, hồ sơ và nhiều yếu tố khác.
Có nên thuê đơn vị bên ngoài vệ sinh nhà xưởng thực phẩm không?
Có thể cân nhắc nếu nhà xưởng có diện tích lớn, cần nhiều nhân sự, máy móc, làm ngoài giờ hoặc cần tổng vệ sinh theo đợt. Tuy nhiên, đơn vị bên ngoài cần tuân thủ quy định ra vào, bảo hộ, hóa chất, dụng cụ và phạm vi làm việc do doanh nghiệp đưa ra.
Cần vệ sinh nhà xưởng theo từng khu vực rõ ràng?
Gửi diện tích, hiện trạng, loại sàn, khu vực cần làm và thời gian mong muốn để được tư vấn phương án vệ sinh phù hợp.

Tôi là Nguyễn Việt Hưng, người phát triển nội dung và thương hiệu của Vệ Sinh Nhà Hà Nội và là người đã có hơn 10 năm kinh nghiệm thực tế trong lĩnh vực vệ sinh công nghiệp, vệ sinh nhà cửa, vệ sinh ghế sofa, giặt thảm sofa, giặt đệm tại nhà. Trong suốt hành trình, tôi luôn theo đuổi tiêu chí lấy chất lượng dịch vụ, sự tận tâm và uy tín làm nền tảng cốt lõi để phục vụ khách hàng cá nhân, doanh nghiệp, văn phòng, nhà xưởng và nhiều công trình khác.

